عنوان تحقیق:شناسنامه ی روستای کاردگرمحله


محقق: فرهاد محمدی


صفحه دوم:

*تاریخچه روستا*

از نظر سابقه تاریخی در گذشته سالهای 55_1300 روستای کاردگرمحله در دهستان دابوی شمالی، بخش هراز شهرستان آمل واقع بود . در سرشماری سالهای 65و75روستای کاردگرمحله در محدوده ی شهرستان آمل و منطقه دابو دشت قرار داشت در سالهای 75 به بعد در محدوده شهرستان بابل و بابلسر قرار گرفته اند و بعد از جدا شدن بابلسر از بابل ، در تصمیمات اداری _ سیاسی شهرستان بابلسر قرار گرفت و در سال 1386 بعد از جدا شدن بخش فریدونکنار از بابلسر از محدوده شهرستان فریدونکنار بخش دهفری ، دهستان امام زاده عبدالله جنوبی و شمالی واقع شد .

 البته لازم به ذکر است که روستای کاردگرمحله که اکنون به عنوان مرکز بخش است ، در طی سالهای گذشته به علت مرکزیت اداری و موقعیت چهار راهی به عنوان مرکز دهستان نیز بوده است.

نام و سابقه تاریخی روستا و منشاء پیدایش و روند گسترش تا کنون بر اساس مطالعات و پژوهش های به عمل آمده از منابع تاریخی و پرسشگری از ساکنین این روستا مشخص شده است که قدمت و سابقه سکونتی روستا به حدود 500سال پیش بر میگردد.

وجود امام زاده قاسم و دارالشفاء ابوالفضلی در این روستا و امام زاده حسن علی شهر فریدونکنار در شمال این روستا ، احتمال قدمت طولانی تر این روستا را تایید خواهد کرد . وجود دریای خزر در شمال روستا از گذشته و از دوران پادشاهان دوره اسلامی(افشاریه_ زندیه_ صفویه و قاجاریه) وحتی دوران قدیمی تر به عنوان جایگاه استقرار مرز داران جهت نگهبانی از سر صرات شمالی ایران بوده است. به هر حال به نظر می آید سابقه و قدمت تاریخی روستای کاردگرمحله با روستاهای و شهر های منطقه یکسان باشد. چنانچه از نوشته های جهانگرد معروف چارلز فرانسیس مکنزی بر می آید روستا در آن زمان حدود 10 خانه داشت و به جهت موقعیت و استقرار و جایگیری این روستا در منطقه و محدوده نقل و ارتباطی ضعیف در طی ادوار مختلف از رشت بطیو آرامی برخوردار بوده است.

در سفر نامه رایینو،ناحیه آمل به هشت بلوك تقسیم شده است که یکی از بلوکات آن دابو بوده است و روستای کاردگرمحله در بلوک دابو واقع شده است.در سفر نامه رایینو چنین آمده است، که بعد از محله های سرخرود که به وسیله رودخانه ای به همین نام که شعبه هراز است از یکدیگر جدا می شوند و از وزراء محله و شیرود گذشته به فریدونکنار می رسد و در آنجا گذاری در عرض رودخانه است که از آنجا رفت و آمد می کند . در سفر نامه مزبور آنچه مسلم است روستای کاردگرمحله در محور ارتباطی آمل ـــ فریدونکنار که در آن زمان شاه راه تجارتی بین پایتخت کشور و مشهد سراست وجود داشته است و نشان از بافت جمعیت کوچك در نزدیکی فریدونکنار و شهرستان آمل می باشد.

در شکل گیری روستای کاردگرمحله عوامل متعددی نقش داشته اند که از جمله می توان به وجود دریای خزر، زمین ها و اراضی کشاورزی وسیع وحاصل خیز، وجود منابع آبی از جمله وجود رودخانه هراز، چاه و آبندان و آبگیرهای محلی ، شهر فریدونکنار و آمل و محور ارتباطی دسترسی به دو شهر آمل و فریدونکنار معروف به جاده درویش خیل که از وسط روستاها می گذرد اشاره نمود . مجموعه این عوامل موجب مهاجرت اقوام و طوایف مختلف به این منطقه شده که هر کدام در نقطه ای از روستا مستقر شده اند.

از این رو شاهد شکل گیری محلات متعدد و اقوام مختلف از جمله کاردل محله ، حاجی تیر، درزی محله و محله سیرون (سیدهاو سادات)،دودمحله وکیل آباد در روستای کاردگرمحله بودیم و هم اکنون وجود دارد.

*اماکن وبناهای تاریخی*

اماکن وبناهای تاریخی که در این روستا به چشم میخورد امازاده قاسم است که هر ساله در فصلهای سفر، مانند تعطیلات نوروزی و فصل تابستان پذیرای گردشگر و توریست بوده است . یکی دیگر از چیزهای تاریخی کهمیتوانیم به آن اشاره کنیم درختی است که عمرش به گفته بزرگان این محل به 300یا 400 سال هم می رسد.

*چگونه تشکیل آستانه مبارکه*

فردی از روستای سوته دوبار در خواب می بیند که بر وی الهام شد که محدوده امام زاده قاسم(ع) را مشخص کند و بر اساس همین خواب به مردم روستا اطلاع می دهد ، اما مردم باور نمی کنند .این مرد برای بار سوم خواب می بیند و در خواب می گوید که مردم به حرف او گوش نمی دهند و صبح همان روز محدوده امام زاده قاسم (ع)به شکل باور نکردنی (معجزه آسایی) مشخص شده بود.

*مختصری از زندگینامه امام زاده قاسم*

نسب امام زاده قاسم مدفون در کاردگرمحله با هفت واسطه به امام حسن مجتبی منتهی می شود که از قرار ذیل است.سید قاسم ابن حسن الهادی،بنزیدابن ابراهیم الاصغر بن محمد البطحانی، بن ابی محمد قاسم، بن ابی محمد حسن، بن ابی الحسن زیدین امام حسن مجتبی.

وی مکنی به ابو حرب وسیدی جلیل القدر،عظیم الشان وبزرگوار بود. جد بزرگوارش سید اباعبدالله محمد بطحانی به جهت سکونت در بطحایی وبطحانی ملقب شد و فرزندان او به بنو بطحانی معروف گشته اند. وی از بزرگان وشرفاء مدینه به شمار می رفت و فرزندان جلیل القدری داشت که پس لز آوازه حکومت حسن بن زید داعی در طبرستان به شمال ایران مهاجرت نمودند و هر یک دارای مناصب مهمی در حکومت حسن بن زید و برادرش محمد بن زید داعی شدند.

ابا عبدالله محمد بن البطحانی فرزند دانشمندی به نام ابراهیم الاصغر داشت که از طبرستان به اصفهان رفت و در همان جا وفات یافت او جد دوم امام زاده قاسم فریدونکنار است .سید ابراهیم صاحب نُه فرزند پسر بود که سه تن آنها در اصفهان والباقی یا به طبرستان مهاجرت کردند یا به مدینه و کوفه رفتند.

 از جمله فرزندان او سید زید نام داشت که به جهت زهد و تقوایش فرزند او یعنی سید حسن را به حسن الهادی خطاب می کردند.سید حسن الهادی تنها یك فرزند به نام ابوالحرب قاسم داشت که در مامطیر سکونت می کرد.او به جهت شرکت در جنگ های محمد بن زید داعی به پدر جنگ ونبرد ملقب شد وفات وی به احتمال قوی در دهه اول قرن چهارم هجری اتفاق افتاد.

*حوادث تاریخی*

 از حوادث تاریخی این روستا می توان به فتح سریع این روستا در بین جنگ جهانی دوم در پی حمله روسیه به ایران اشاره کرد و به عنوان یکی از مقر های نیروهای روسی در شمال کشور به حساب می آمد.

*سیمای روستا*

توزیع مراکز مسکونی مزارع و اماکن عمومی ده:در این روستا شکل سکونت به صورت متمرکز بوده اسـت و بیشتر ساختمانها در اطراف امام زاده و محوریت جاده آمل ـ فریدونکنار ساخته شده اند و با افزایش جمعیت این روستا خانه های جدیدی هم در اطراف همین جاده و مکان مذهبی، ساخته می شود.مزارع این روستا به صورت پرا کنده در شرق و غرب آن قرار دارد. اماکن عمومی مانند مدرسه و مسجد و حمام به صورت پراکنده است یعنی مدرسه ها در اول و وسط و آخر روستا واقع شدند و حمام عمومی هم در اول روستا و یک مسجد در وسط روستا وجود دارد.

موقعیت اماکن عمومی در روستا:در این روستا مکانهای عمومی از موقعیتهای خاصی بر خوردارند.و از نظر مردم این اماکن اهمیت بسیاری دارد و اگر هر یك از این اماکن مشکلی داشته باشد مرد با همیاری و کمکهای مالی این مشکل را بر طرف می کنند.

کارد گرمحله یا حاجی تپه:این محله در قسمت مرکزی بافت واقع شده است. هسته و ساکنین اولیه این روستا از این طایفه می باشند . و مکانهای مانند بخشداری خانه بهداشت و اماکن زیارتی و امام زاده و اکثر مراکز تجاری و خدماتی مهم روستا در این محدوده استقرار یافته است . 

درزی محله:در جنوب روستا و هم مرز با روستای شیر محله قرار دارد و این محله از قدیمی ترین ساکنین روستا را شامل می شود . خدمات تجاری ـ صنعتی - شرکت تعاونی در این محله واقع شده است. وطایفه قالب آن درزی می باشند.                              

دود محله:این محله در شمال روستا واقع شده که با روستای بنه کنار هم مرز است . در این محله پاسگاه انتظامی ـ اداره پست قدیم ـ شالیکوبی وتعداد واحد صنعتی و کار گاهای تجاری استقرار دارند. اکثر مساحت آن به کاربری مسکونی اختصاص یافته است.

گیل محله: این محل کوچکترین بافت قومی و طایفه ای را شامل می شود و در قسمت روستا پراکنده میباشند

سیدون: این محل سکونت سیدها می باشد و مساحت آن در مقایسه با محله های دیگر کم می باشد که در ضلع غربی روستا و هم مرز با روستای مهلبان می باشد کاربری عمده آن مسکونی است.

کوچه ها، میدانها،خیابانها:شبکه معابر روستای کاردگرمحله در طول زمان و بسته به نیاز شکل گرفته است . این عامل از یك طرف موجب شکل گیری نامنظم توسعه کالبدی بافت روستا و از سوی دیگر اصول سلسله مراتب در شبکه دسترسی پیاده و سواره رعایت نشده است . در یك تقسیم بندی کلی می توان معابر این روستا را به پیاده و سواره تقسیم کرد و بر اساس آن به بررسی شبکه پرداخت . سواره، از جاده ارتباطی ابتدا فریدونکنار اتها آمل که از وسط روستا می گذرد به عنوان مهمترین راه مطرح است وتمام معابر سطح روستا بصورت آنتنی از آن انشعاب می گیرند.بقیه معابر در سطح روستا به عنوان راه اصلی درجه 2 و فرعی ایفای نقش می کنند.

معابر اصلی درجه 2:این معابر از کنار فضاهای مذهبی به سمت شمال گرفته است . که بعد از طی مسیری به یک شاخه دیگری به جاده اصلی متصل می گردد و شاخه دیگر آن نیز به سمت روستای ازباران امتداد میابد.

معبر فرعی درجه یک و دو: معابر فرعی طول و عرض کمتری نسبت به معابر اصلی تر دارند مهمترین این معابر را می توان کوچه جابربن حیان(شهید خاکپور) نام برد که به دبیرستان جابر بن حیان و زمین ورزشی شهدای کاردگرمحله ختم می گردد که در نهایت به اراضی کشاورزی منتهی می شود و کوچه دیگری که در همین بخش شکل گرفته است معبری است که به آبندان و بارینگ به جاده اصلی ختم میشود . امتداد این معبر که جزء  معابر فرعی است. بعد از حاشیه آبندان به اراضی زارعی ختم میگردد. دیگر معابر فرعی درجه دوم همانند رینگی است که در قسمت غرب روستا شکل گرفته است . شیب عمومی این معبر نیز از جنوب به شمال است این معبر با عرض 12 متر توسط بنیاد مسکن احداث شده است و از پوشش آسفالت بر خوردار است .

در روستا کوچه های بن بست متعددی در طرفین جاده اصلی شکل گرفت که چندین واحد مسکونی ختم می شود .این کوچه ها در حد دسترسی و عموما پوشش آنها شنی و خاکی و عرض کم دارند.

*راههای ارتباطی*

راههای ارتباطی با محیط اطراف  شهر و روستای دیگر:این روستا از شمال به روستای بنه کنار و شهرستان فریدونکنار توسط جاده اصلی و از جنوب و غرب توسط راههای فرعی به روستاهای شیر محله و ازباران متصل می شود. همچنین راه فرعی زیادی در این روستا وجود دارد که بازهم هر یک از این رهها به روستاهای مختلف ختم می شود.

مسکن و تهسیلات زندگی:شکل خانه ها در این روستا در زمان قدیم به صورت خانه شیبی بوده،اما امروزه شکل جدید خانه ها در این روستا مشاهده می شود که اکثر خانه های جدید به صورت آپارتمانی ساخته مــی شود. مصالح هایی که در دوران قدیم بکار می رفت کاه و گل و چوب بود اما امروزه با پیشرفت صنعت و تولید سیمان و سایر مصالح ساختمانی دیگر از کاه و گل استفاده نمی کنند.آمارها حاکی از آن است که بیشتر مصالح ساختمانی مصرفی روستای کاردگرمحله آجر بلوک و چوب می باشد که 8/65 درصد کل ساختمانهای روستا از این مصالح استفاده می شود.بعد از این مصالح، آجر و آهن دومین مصالح مصرفی است که ساخت و سازهای روستا را تشکیل می دهد.

سهم این مصالح نسبت به کل ساختمانهای روستا 4/23 درصد می باشد سهم ایرانیت و آهن 5/1 درصد و اسکلت فلزی2/9 درصد می باشد.

مراکز آموزشی این روستا عبارت است از: دبیرستان،که یک واحد آموزشی پسرانه به نام دبیرستان جابربن حیان در این روستا مستقر شده است وتاسیس آن در سال 1375 بوده است.یک واحد آموزشی دیگر در سطح راهنمایی به نام شهید مصطفی خمینی وجود دارد که در سال 1342 تاسیس شد. و از آخرین مراکز آموزشی که می توان اشاره کرد،مدرسه ابتدایی دخترانه پسرانه مطهره و شهید سید خلیل حسینی که به صورت دو شیفته عمل می کند می باشد.مرکز بهداشتی در مانی این روستا که خانه بهداشت معروف است در سال 1359 احداث شده است این مرکز دارای بهورز و پزشک می باشد. از تهسیلات زندگی و ادارای در این روستا به وجود دفتر پست، مخابرات آب شرب ،گاز،اینترنت پر سرعت و غیره می توان اشاره کرد که در پایان به معرفی آنها پرداخته می شود.دفتر پست و مخابرات و اینترنت این روستا به روستاهای اطراف هم سرویس دهی میکند شبکه و مرکز تلفن در سال 1363و دفتر پست در سال 1387شروع به کار نمود.آب شرب در سال 1384 با کمک دولت از طریق اداره آب و فاضلاب روستایی تامین شده و روستاییان با خرید حق انشعاب آب شرب و سیستم لوله کشی از نعمت آب شرب بهره مند هستند.


برای خواندن ادامه مطب بروی این صفحه کلیک نماید>صفحه3>